Filters

Een toenemende open beet

Een veertigjarige patiënte meldt tijdens het regulier tandheelkundig controlebezoek dat zij al ongeveer tien jaar het idee heeft dat de beet zich langzaam opent. Het kauwen gaat de laatste jaren steeds lastiger. Zij is verder goed gezond en gebruikt geen medicijnen.

Bij extra-oraal onderzoek worden opvallend grove gelaatstrekken gezien. Bij intra-oraal onderzoek wordt een forse open beet geconstateerd met slecht één occlusaal contact ter plaatse van de 26 en de 37. Aan de rechterzijde is een kruisbeet aanwezig zonder occlusaal contact. De processus alveolaris en de gebitselementen van het vierde kwadrant inclineren hierbij naar buccaal. In het onderfront zijn meerdere diastemen aanwezig. Er is sprake van een forse omvang van de tong. Op een aanvullend vervaardigde panoramische röntgenopname worden, afgezien van forse kaakkoppen, verder geen afwijkingen gezien.

Wat is het?

De anamnese en het klinische beeld passen goed bij dat van acromegalie. Dat is een zeldzame aandoening (incidentie van vier per miljoen) waarbij te veel groeihormoon wordt aangemaakt, veelal door een goedaardige tumor in de hypofyse. In de meeste gevallen ontwikkelen de symptomen van acromegalie zich heel geleidelijk. Hierdoor kan het lange tijd duren, gemiddeld zes tot tien jaar, voordat de diagnose wordt gesteld. Klinische symptomen worden aan de ene kant veroorzaakt doordat de tumor in omvang toeneemt en druk geeft op de omliggende structuren. Dit kan hoofdpijn veroorzaken en een verminderd gezichtsvermogen door druk op de oogzenuwen. Aan de andere kant worden symptomen veroorzaakt door het directe effect van verhoogde spiegels groeihormoon, zoals hypertensie, verhoogd transpireren, artritis en groei van de acra. Deze groei ontstaat deels door botvorming, deels door weke-delenzwelling. De huid wordt dik, het voorhoofd gegroefd, neus en lippen meer prominent en de handen en voeten groter, waardoor ringen, polshorloge en (hand)schoenen niet meer passen. Door groei van de onderkaak ontstaat een omgekeerde, open beet met diastemen tussen de gebitselementen. Weke-delenzwellingen van de tong en het zachte gehemelte leiden tot macroglossie en OSAS. De omvang van de schedel neemt toe door groei van de schedelbeenderen.

Wat doe ik?

U verwijst de patiënte naar de mka-chirurg. In de huidige casus werd de patiënte vanwege de sterke verdenking op acromegalie doorverwezen naar een internist-endocrinoloog. Aanvullend bloedonderzoek en een MRI-scan bevestigden dit vermoeden waarbij inderdaad een adenoom in de hypofyse werd gevonden. De patiënte werd gepland voor chirurgische (transsfenoïdale) verwijdering van de tumor.

Literatuur: Agrawal M, Maitin N, Rastogi K, Bhushan R. Seeing the unseen: diagnosing acromegaly in a dental setup. BMJ Case Rep 2013; pii: bcr2013200266.

Professor dr. Jan de Visscher en dr. Erik van der Meij bespreken om en om elke editie in de rubriek 'Wat is dat nou?' van het Nederlands Tandartsenblad afwijkingen rond en in de mond. De nadruk ligt op het herkennen van de afwijking en het zo nodig behandelen ervan, of waar zinvol, verwijzing naar meestal de mka-chirurg. Bekijk alle afleveringen van 'Wat is dat nou?'
Total votes: 39