facebook

Beeldbellen met patiënten: coronacrisis triggert de mondzorg

Profile picture for user Laura van Paesschen
Laura
van
Paesschen
8 minuten
Beeldbellen
Beeldbellen biedt de mogelijkheid om contact te hebben met een patiënt zonder fysieke aanwezigheid. Handig in tijden van corona, maar ook daarna. Ook mondzorgverleners gingen er de afgelopen maanden mee aan de slag. Ze zien er toekomst in.

Aan het begin van de coronacrisis verruimde de Nederlands Zorgautoriteit (NZa) de regels voor het leveren van zorg op afstand. Daaronder valt ook video- of beeldbellen. Een mondzorgverlener mag voor zorg op afstand de bestaande prestatie in rekening brengen als deze zorg inderdaad op afstand uitvoerbaar is. De betreffende prestatie op afstand moet wel dezelfde inhoud hebben als de fysieke prestatie. Zo kunnen onder meer probleemgerichte consults en beugelconsulten op afstand worden gehouden.

Directe beeldverbinding

Bij videobellen, beeldbellen of een online consult heeft een zorgverlener rechtstreeks contact met de patiënt via een directe beeldverbinding, waardoor beiden elkaar kunnen zien en tegelijkertijd met elkaar kunnen praten. Deze technologie biedt de zorgsector een aantal mogelijkheden. Zo kan ze gebruikt worden voor het consulteren van een arts, het stellen van een diagnose en het begeleiden, behandelen en monitoren van een patiënt. Ook kan het een instrument zijn om voorlichting en preventie te geven.

Vanzelfsprekend kan niet alles via beeld- of videobellen worden aangepakt, het hangt af van de soort aandoening of probleem. Tijdens een beeldcontact kan ook blijken dat de problematiek van dien aard is, dat alsnog een afspraak voor een fysieke ontmoeting tussen zorgverlener en patiënt moet worden gemaakt.

Veiligheid in acht nemen

Voor een online consult met een patiënt geldt dat de nodige zorgvuldigheid en veiligheid in acht moet worden genomen. Zo moet worden voldaan aan de normen/eisen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), die onder meer stelt dat de privacy van de gebruikers gewaarborgd moet zijn. Ook moeten passende technische en organisatorische maatregelen genomen zijn zodat bijvoorbeeld internetcriminaliteit geen kans kan krijgen.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) stelt dat een zorgverlener die met beeldbellen aan de slag gaat een ‘verantwoordingsplicht’ heeft: hij moet kunnen aantonen de juiste technische en organisatorische maatregelen te hebben genomen om de persoonsgegevens van patiënten te beveiligen. In dit verband is het aan te raden software te gebruiken die speciaal voor de zorg is ontworpen en voldoet aan de kwaliteitsstandaard ISO27001 én de NEN 7510, die gaan over informatiebeveiliging en privacybescherming. Voorbeelden van een aantal beeldbelprogramma’s die hieraan voldoen zijn WeSeeDo, Zaurus en BeterDichtbij.

Goed hulpverlenerschap

Naast de AVG gelden voor beeldbellen dezelfde wettelijke verplichtingen als bij fysiek contact met de patiënt. Onder meer is de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) van toepassing. Deze schrijft voor dat een mondzorgverlener ‘goed hulpverlenerschap’ moet tonen en de professionele standaard in acht moet nemen. Ook heeft een zorgverlener de plicht de patiënt goed te informeren over onder andere zijn werkwijze en over de gezondheidstoestand van de patiënt.

Tien aandachtspunten bij beeldbellen

Om met online consulten aan de slag te gaan, kunnen deze tien aandachtspunten helpen:

  • Onderzoek of de software voor beeldbellen veilig is.
  • Maak bij voorkeur gebruik van een vaste internetverbinding.
  • Informeer de patiënt over de werkwijze bij het online contact en over wat te doen als de verbinding wordt verbroken.
  • Goede voorbereiding: zorg voor voldoende licht, zet de camera op ooghoogte en zorg voor een goede achtergrond en een rustige omgeving. Test of de beeldverbinding en het geluid in orde zijn.
  • Verifieer altijd de identiteit van de patiënt en identificeer jezelf als zorgverlener door bijvoorbeeld het BIG-registratienummer op de website te vermelden.
  • Houd voldoende relevante patiëntgegevens bij de hand.
  • Voor het online voorschrijven van medicatie gelden aanvullende voorwaarden die volgen uit de KNMG-richtlijn ‘Omgaan met medische gegevens’ (pdf).
  • Geef duidelijk aan dat een advies is gebaseerd op wat tijdens het beeldcontact zichtbaar was en op de informatie en gegevens die de patiënt heeft verschaft.
  • Durf de patiënt te coachen tijdens het consult. Stel je niet te passief op.
  • Leg een en ander vast in het patiëntendossier.

Meer tips en hulp bij de KNMG: Beeldbellen tijdens de coronacrisis

3 maanden beeldbellen uitproberen?

Ben je enthousiast geworden over beeldbellen dan kun je bij KNMT-partner Pharmeon 3 maanden beeld­bellen uitproberen voor € 85,-.

Ervaringen met beeldbellen
 

Praktijkhouder David Smitz: 'Er zit toekomst in beeldbellen'

In de beginperiode van de coronacrisis kwamen er in de Verwijspraktijk voor tandheelkunde in Oosterhout veel telefoontjes met vragen van patiënten binnen. Dit triggerde praktijkhouder David Smitz – “Ik ben veel met innovatie bezig” – te kijken naar de wereld van huisartsen, waar al meer met beeldbellen wordt gewerkt. Iets dergelijks wilde hij ook aan zijn patiënten gaan aanbieden. Smitz onderzocht de softwaremogelijkheden voor beeldbellen en schafte de hiervoor benodigde software aan.

Via social media werden patiënten geïnformeerd over de mogelijkheid van online consulting in zijn praktijk. Geleidelijk begon het te lopen. In de eerste periode waren er tien telefoontjes per week met het verzoek voor een beeldconsult, inmiddels is dit opgelopen tot dertig à veertig . Via een beeldverbinding wordt er een gesprek gevoerd en gekeken wat er aan de hand is. Daar volgt een advies uit.

Bij een gezwollen kaak kunnen bijvoorbeeld medicijnen worden voorgeschreven. Soms is het advies om toch naar de praktijk te komen. “In ieder geval zijn de patiënten blij dat ze op deze wijze kunnen spreken met een professional.” Dat er toekomst zit in beeldbellen, is voor Smitz wel duidelijk. Het zou fantastisch zijn als er betere mogelijkheden voor contactloze consulten en visuele inspecties komen. In zijn praktijk gaan ze er in ieder geval mee verder.

Mondhygiënist Marit Verschuuren: 'Kinderen komen thuis makkelijker los'

Mondhygiënist Marit Verschuuren kwam, toen vrijwel alle kinderen in maart en april thuis zaten, samen met haar collega op het idee om de geplande preventie-afspraken via beeldbellen te doen. Door de lockdown zaten de kinderen in een ander ritme dan normaal, waardoor hun mondgezondheid weleens zou kunnen inzakken, was de gedachte. “En dan kan het gebit snel achteruitgaan.” Sowieso konden kinderen niet naar de mondzorgpraktijk komen en velen verveelden zich nogal, dus een online consult was een goede oplossing. Verschuuren – verbonden aan enkele mondzorgpraktijken én actief voor het Ivoren Kruis – schafte het softwarepakket WeSeeDo voor online consulten aan.

Aan de ouders werd vooraf gevraagd of ze de afspraak via deze methode mochten uitvoeren. De kinderen kregen per post een preventiepakket met onder andere plaqueverklikkers opgestuurd. Op de afgesproken tijd werd gebeld vanuit een behandelkamer waar de mondhygiënist klaar zat met een poetsmodel of een poetsknuffel. Met behulp van de plaqueverklikker werd het gebit geïnspecteerd. Daarna volgde, indien nodig, een poetsinstructie. Ook werd veel aandacht besteed aan motivatie en voeding. De meeste kinderen vonden het eerst spannend, maar bleken thuis makkelijker los te komen. Door de positieve reacties is Verschuuren nog enthousiaster geworden. “Ik denk er over na deze werkwijze na de coronacrisis een vaste plek te geven in het preventietraject.”

Orthodontist Eveline Feberwee: 'Behandelplan bespreken via videobellen gaat prima'

De coronacrisis bood ook orthodontiepraktijken een uitdaging. Via videobellen een orthodontiebehandeling uitvoeren is natuurlijk lastig, dus vroeg orthodontist Eveline Feberwee van Ortho 013 uit Tilburg zich af wat er wél kon doorgaan. Een behandelplan bespreken moet prima kunnen, was de gedachte. Ze besloot via videobellen dit onderdeel van de behandeling voort te zetten.

Met de patiënt werd een tijd afgesproken waarop gebeld zou worden. In het begin richtte Feberwee de camera op zichzelf, waarna ze na een begroeting en korte uitleg de camera op het computerscherm richtte. Op deze manier kon ze het behandelplan goed laten zien, net zoals ze normaal gesproken in de praktijk doet. In de meeste gevallen waren zowel de ouder als het kind aanwezig bij de gesprekken, die gemiddeld een kwartiertje duren. In totaal heeft ze ongeveer 25 gesprekken zo gedaan.

Patiënten vonden het fijn dat deze dienst werd aangeboden. Feberwee: “Op deze manier voelden ze dat hun behandeling niet helemaal stil stond.” Hoewel het dus van beide kanten goed is bevallen, denkt Feberwee niet dat ze na de coronacrisis met de videoconsulten door blijft gaan. “Face-to-face is toch fijner en dan hebben mensen vaak wat meer vragen. Maar er zullen vast nog patiënten komen met corona of bij wie het in de familie voorkomt, dus dan is dit een prima alternatief.”

Tandarts-praktijkhouder Marcel Duker: 'Samen kom je een heel eind'

Sinds het stopzetten van de reguliere zorg in de praktijk, biedt de Praktijk voor Tandheelkunde Leusden mondzorg op afstand aan aan de hand van een videoconsult. Tandarts-praktijkhouder Marcel Duker merkte dat er bij patiënten extra behoefte was aan contact met de tandarts of mondhygiënist, ondanks het feit dat de praktijk gewoon telefonisch en per mail bereikbaar was. “Zo waren er patiënten die uitgebreid foto’s gingen e-mailen van situaties in hun mond. Na diverse keren over en weer e-mailen en bellen met bezorgde patiënten leek het ons een toegevoegde dienst om een videoconsult in te zetten”, vertelt Duker.

Op een vooraf afgesproken tijd die in de agenda werd geblokt, werd de patiënt vervolgens via de tool Clickdoc gebeld. Duker vindt het fijn werken. “Ik kon met het patiëntendossier bij de hand – dat overigens niet in de videoverbinding wordt gedeeld – uitleg geven en zo nodig de juiste behandelafspraak plannen.” Uiteraard heeft het ook zo zo’n beperkingen, vindt Duker, omdat men niet altijd kan aangeven ‘wat en hoe’ precies, maar: “Samen kom je een heel eind.”

Patiënten die gebruik maakten van het videoconsult reageerden zeer positief, vertelt Duker. “Het gaf ze een vertrouwd gevoel. In sommige gevallen was men direct gerustgesteld en hebben we een vervolgafspraak op de wat langere termijn kunnen plannen. In andere situaties hebben we direct een afspraak gemaakt om het probleem op te lossen en er zo voor gezorgd dat een patiënt niet te lang bleef doorlopen met het probleem. Het komt ten goede aan de efficiëntie van de praktijk.”

Of het videoconsult toekomst heeft, weet Duker niet. “Het is geen dienst waar op dit moment massaal gebruik van wordt gemaakt, maar in deze ingewikkelde coronatijd biedt het voor sommigen echt uitkomst. Daarnaast geloof ik dat het blijvend van meerwaarde kan zijn in de toegankelijkheid van de mondzorg, waar we in onze praktijk grote waarde aan hechten.” 

Meer informatie

 

Tekst: Karel Gosselink en Laura van Paesschen

coronavirus

Advertentie

Adhese Universal VivaPen; drievoudige efficiency

Adhese Universal VivaPen; drievoudige efficiency

Ivoclar Vivadent presenteert een nieuwe generatie van de Adhese Universal in stiftvorm met een modern en gebruikersvriendelijk design. Dankzij de nieuwe, efficiënte versie van de VivaPen zijn maximaal driemaal meer applicaties per ml-inhoud mogelijk in vergelijking met conventionele flesapplicaties.

Ontdek de nieuwe Adhese Universal VivaPen