Een zwelling op de bovenlip

18 april 2019

Bij een 74- jarige man ziet de tandarts een circumscripte zwelling op de bovenlip nabij de linker neusvleugel. De patiënt zegt dat de zwelling drie maanden geleden ineens ontstond. Hij ondervindt er geen hinder van en heeft zoiets nooit eerder gehad.

Aanvankelijk groeide de zwelling snel, na ongeveer drie weken werd de huidige omvang bereikt. Sindsdien zijn er nauwelijks veranderingen opgetreden, wel verkleurt de top van de afwijking de laatste twee weken donker. De patiënt heeft een boven- en onderprothese. Na het uitnemen daarvan blijkt bij bidigitale palpatie, met één vinger op de afwijking en één in de omslagplooi, de stevig aanvoelende laesie uit te gaan van de huid en geen relatie te hebben met het onderliggende bot.

Wat is het?

Bij deze huidaandoening is de meest waarschijnlijke differentiaaldiagnose een plaveiselcelcarcinoom of een keratoacanthoom (KA). Het plaveiselcelcarcinoom van de huid gaat uit van de keratinocyten in het stratum germinativum (stratum basale en stratum spinosum) van de epidermis terwijl een KA ontstaat uit de keratinocyten van de haarfollikels. Op basis van het klinisch beeld is het lastig om een onderscheid te maken tussen beide entiteiten. Een KA kenmerkt zich door een initiële snelle groeifase waarbij zich in de loop van enkele weken een ronde, huidkleurige of rode tumor op de huid ontwikkelt. Kenmerkend is de aanwezigheid van een centrale hoornprop die na een aantal weken tot maanden ontstaat. De tumor kan uitgroeien tot een afwijking met een doorsnede van enkele centimeters, maar is meestal kleiner dan twee centimeter. Na een snelle groeifase is er een stationaire fase, gevolgd door spontane involutie. Het gehele proces van ontstaan tot verdwijnen duurt meestal vier tot zes maanden. Na genezing blijft vaak een litteken met hypopigmentatie van de huid ter plaatse zichtbaar. Een KA wordt beschouwd als een variant van een goed gedifferentieerd plaveiselcelcarcinoom die na verloop van maanden spontaan in regressie gaat en dus feitelijk een benigne beloop heeft. Een plaveiselcelcarcinoom groeit in het algemeen langzamer dan een KA.

Wat doe ik?

U verwijst de patiënt naar de mka-chirurg of dermatoloog. Gezien de initiële en snelle groei en de aanwezigheid van een hoornprop lijkt de meest waarschijnlijk diagnose een KA. Ook met behulp van histologisch onderzoek is het onderscheid tussen een KA en een invasief plaveiselcelcarcinoom moeilijk en soms onmogelijk. Het onderscheid kan alleen worden gesteld op basis van de architectuur van de gehele laesie. Daarom is bij klinische onduidelijkheid over de aard van de afwijking een krappe excisiebiopt van de gehele laesie nodig.

Prof. dr. Jan de Visscher bespreekt in deze rubriek afwijkingen rond en in de mond. De nadruk ligt op het herkennen van de afwijking en het zo nodig behandelen ervan, of waar zinvol, verwijzing naar meestal de MKA-chirurg.

Literatuur

  • Moss M, Weber E, Hoverson K, Montemarano AD. Management of keratoacanthoma: 157 tumors managed with surgery or intralesional methotrexate. Dermatol Surg 2019 Jan 2. doi: 10.1097/DSS.0000000000001739.
Lees meer over: Wat is dat nou (NT)

0 reacties op Een zwelling op de bovenlip