Ooit ging het zo: Schoonheid

24 september 2019

Parelend witte tanden, keurig in het gelid. Voor menigeen in de Westerse wereld de definitie van een perfect gebit, waarbij steeds vaker parelend wit plaatsmaakt voor spierwit. Het is een schoonheidsideaal dat pas enkele decennia bestaat en haalbaar is, met dank aan de moderne tandheelkunde.

De eeuwen daarvoor ging het er in het westen vooral om dat het gebit functioneerde en – waar mogelijk – pijnvrij was.

Elders in de wereld, en dan met name in Azië, Afrika en Zuid- en Midden-Amerika, kijkt men al eeuwen lang anders naar het gebit. Zo was bij verschillende stammen op die continenten gebitsmutilatie onderdeel van de cultuur. De vrouw op de rond 1910 gemaakte foto op deze pagina’s behoort tot de Bagobo, die leven op het Filipijnse eiland Mindanao. In hun cultuur was het gewoonte dat vrouwen hun tanden lieten vijlen en zwartmaken. Een traditie die ook bij andere Filipijnse stammen tot zeker eind vorige eeuw nog gebruik was.

‘Vijlen en zwart maken om esthetische redenen’

De reden om de tanden te vijlen en zwart te maken had vaak een esthetische reden. De Bagobo bijvoorbeeld vonden het mooi. Andere redenen om het te doen, hadden een spiritueel karakter. Stammen in onder meer Sudan en Vietnam vijlden om die reden hun tanden. De Wapare in Tazania hadden weer een andere reden. Die geloofden dat ze door hun tanden scherp te vijlen de krachten van een haai kregen. En op Bali vijlde men de tanden – weliswaar niet puntig maar glad – omdat men geloofde dat ongevijlde tanden boosheid, jaloezie en andere negatieve emoties representeerden.

Overigens gebeurt dit op Bali, op kleine schaal, nog steeds. In Afrika zijn gemeenschappen waar men grote waarde hecht aan een ‘passion gap’ in het gebit, waarvoor incisieven worden geëxtraheerd. En ook het zwart maken van het gebit komt nog voor, zoals in Japan. Waar overigens de laatste decennia onder de jeugd een nieuw schoonheidsideaal ontstaat: men laat zijn tanden niet keurig in het gelid zetten, maar juist schots en scheef.

Beeld: Nationaal Archief/Collectie Spaarnestad/Het Leven/Fotograaf onbekend

Total votes: 21

0 reacties op Ooit ging het zo: Schoonheid