Wat is dat nou: Een radiopake afwijking in de onderkaak

14 november 2019

Een gezonde 22-jarige man heeft geringe pijnklachten in het gebied van de 48. Bij intra-oraal onderzoek zijn er ter plaatse enige zwelling en geringe voedselretentie zichtbaar. De 48 is net te zien.

Er wordt besloten een panoramische röntgenopname te vervaardigen waarop, naast de geretineerde 48, een goed afgrensbare, egaal radiopake afwijking wordt gezien die distaal en caudaal van de distale radix van gebitselement 37 is gelegen. De afwijking reikt tot aan de canalis mandibularis. De parodontaalspleet van de 37 is waarneembaar en niet onderbroken of verbreed. De sensibiliteit in het verzorgingsgebied van de nervus mentalis is symmetrisch normaal. De 37 reageert positief op de sensibiliteitstest, er zijn geen pockets en het element is niet percussiepijnlijk. Bij palpatie is de processus alveolaris ter plaatse niet verbreed. De tandarts vraagt zich af wat de radiopake afwijking zou kunnen zijn en of er iets aan moet worden gedaan.

Wat is het?

Wanneer er een indicatie is voor het vervaardigen van een röntgenopname om de ligging van de 48 te beoordelen, kan ook worden gekozen voor een tandfilm of een kwart panoramische röntgenopname. Een volledige panoramische röntgenopname geeft niet alleen meer stralingsbelasting maar ook een grotere kans op het aantreffen van afwijkingen en artefacten. In dit geval is er sprake van een toevalsbevinding, waarbij op de röntgenopname een asymptomatische radiopake laesie in de onderkaak links wordt gezien. Omdat de afwijking nabij de wortel van een gebitselement is gelegen kan gedacht worden aan een dentogene oorzaak.

Wat doe ik?

Van belang is of het gebitselement vitaal of avitaal is. Bij een vitaal gebitselement betreft de opake afwijking een focale botverdichting door onbekende oorzaak, waarvoor termen als idiopathische osteosclerose, dens bone island, focale periapikale osteopetrose, enostose en botlitteken worden gebruikt. Wanneer het element niet vitaal is, is de afwijking een reactie op een ontsteking van de pulpa en spreekt men van een condenserende osteitis of focale chronische scleroserende osteomyelitis. Een condenserende osteitis heeft altijd een relatie met de wortel van een gebitselement terwijl dit bij een idiopathische osteosclerose niet het geval hoeft te zijn.

Omdat bij de patiënt de 37 positief reageert op de sensibiliteitstest, past het beeld van de afwijking bij dat van een idiopathische osteosclerose. Hierbij is aanvullende diagnostiek, bijvoorbeeld in de vorm van een conebeam computertomogram, niet nodig. De afwijking kan iets groter worden maar dit heeft geen enkele klinische consequentie. Het is daarom niet noodzakelijk routinematig, bijvoorbeeld jaarlijks, een controle panoramische röntgenopname te vervaardigen. Wanneer u niet zeker bent van uw diagnose dan is het zinvol om de patiënt te verwijzen naar een mka-chirurg.

Professor dr. Jan de Visscher bespreekt in deze rubriek afwijkingen rond en in de mond. De nadruk ligt op het herkennen van de afwijking en het zo nodig behandelen ervan, of waar zinvol, verwijzing naar meestal de mka-chirurg.

Literatuur

  • Ledesma-Montes C, Jiménez-Farfán MD, Hernández-Guerrero JC. Idiopathic  osteosclerosis in the maxillomandibular area. Radiol Med 2019;124:27–33.
Total votes: 6
Lees meer over: Wat is dat nou (NT)

0 reacties op Wat is dat nou: Een radiopake afwijking in de onderkaak