Sara's blog: Verschillen overbruggen

19 juni 2019

Je hebt met een collega een samenwerkingscontract ondertekend om een nieuwe praktijk te beginnen. Uiteraard ben je enthousiast en gedreven. Je ziet de praktijk al voor je; de inrichting, patiënten die in- en uit lopen, je kunt niet wachten om te starten. Waar jij enthousiast bent is je collega meer bezig met beren op de weg: wat als de verbouwing niet op tijd klaar is, wat als we niet genoeg patiënten kunnen binnenhalen, et cetera…

Zijn jullie dan twee mensen die ieder in een andere wereld leven? Nee, dat niet. Jullie zijn wel mensen die vanuit een ander werkelijkheidsbeeld de situatie beleven. Met behulp van metaprogramma’s kunnen jullie verschillen begrepen en overbrugd worden.

Wat zijn metaprogramma’s?

Metaprogramma’s zijn kenmerkende patronen in iemands denken, voelen en handelen in een bepaalde context. Ze zijn onze fundamentele filters om naar de wereld te kijken en beïnvloeden daarmee onze ervaringen. Ze geven ook aan waar we onze aandacht plaatsen. In het voorbeeld ben jij gericht op wat het oplevert (het metaprogramma naartoe) terwijl je collega oog heeft op problemen onderweg (het metaprogramma weg van).

Waarom toepassing van metaprogramma’s waardevol kan zijn?

  1. Patroonherkenning en voorspelbaarheid. Het punt van patroonmatigheid is dat mensen geneigd zijn om in dezelfde context dezelfde patronen te herhalen. Als je collega vandaag geneigd is om in de vergadering globaal te praten, zal hij dat de volgende keer weer doen. Dit betekent dat herkenning van dit patroon het mogelijk maakt om te kunnen voorspellen hoe iemand in dezelfde context geneigd is om te denken, te voelen en te handelen.
  2. Inzicht geeft begrip. Dit biedt vervolgens uitzicht op een goede samenwerking en beter resultaat.
  3. Van kennis naar sturing. In contact met je teamleden en je patiënten biedt inzicht in metaprogramma’s de mogelijkheid om deze als competenties in te zetten waar dat nuttig is.

In het bovengenoemde voorbeeld zorgt inzicht in elkaar metaprogramma’s ervoor dat je in plaats van ergeren in elkaars verschillen, deze juist kan inzetten om een succesvolle praktijk te kunnen realiseren. Er zijn in totaal 19 metaprogramma’s. Ik zal aan de hand van voorbeelden drie metaprogramma’s uitleggen die je samenwerkingsverband kunnen versterken.

Voorbeeld 1

“Stel je voor dat op de praktijk de sterilisatie stuk is gegaan. Jij bent degene die eerst onderzoek doet naar de nieuwste en duurzaamste sterilisator en je zoekt ook uit waar je die voor de beste prijs kunt kopen (het metaprogramma; pro-actief). Echter, je collega heeft na een uur de eerste de beste sterilisator al besteld (het metaprogramma: re-actief)”

Pro-actief

Personen met dit metaprogramma willen begrijpen, analyseren, reflecteren. Ze stellen vragen. Zij vinden het volledig begrijpen en beoordelen van de situatie een voorwaarde voor actie. Het gevaar is dat ze moeite hebben met het nemen van het initiatief.

Re-actief

Personen met dit metaprogramma nemen initiatief. Ze zijn in staat taken te verrichten die om direct handelen vragen. Ze springen erin. Het wachten op anderen en het eerst overdenken, alvorens tot handelen over te gaan, is geen sterke kant bij dit metaprogramma. Het gevaar is dat ze overhaast te werk gaan en belangrijke zaken over het hoofd kunnen zien.

Voorbeeld 2

“Er is tijd voor een functioneringsgesprek met de nieuwe assistent. Je overlegt eerst met je tandartsmaat wat hij ervan vindt. Jij bent zelf wel tevreden en ziet de vorderingen die de nieuwe assistent de laatste tijd gemaakt heeft. Ze komt op tijd en vindt het niet erg om langer te blijven als het nodig is, kan goed communiceren met patiënten, is leergierig. Je ziet dat er potentie is en verwacht dat ze in de komende tijd gaat groeien in haar werkzaamheden (het metaprogramma; voldoet wel). Je tandartsmaat benoemt echter wat naar zijn inzicht nog niet goed gaat: de assistent heeft nog niet de juiste tempo, vierhandig werken gaat nog niet helemaal goed, et cetera (het metaprogramma: voldoet niet).”

Voldoet wel

Personen met dit metaprogramma zien wat er wel is en zijn ondersteunend. Dit metaprogramma is een hulpbron bij het opbouwen van echt contact en is een basis voor een plezierige samenwerking. De keerzijde is dat deze mensen weinig oog hebben voor wat ontbreekt, waardoor verruiming van kwaliteit wellicht minder kans kan krijgen.

Voldoet niet

Personen met dit metaprogramma zoeken automatisch naar datgene waar de situatie niet aan voldoet. Ze zoeken niet direct van nature de aansluiting met anderen. Deze mensen leveren een kritische bijdrage aan een kwalitatief goed resultaat. De keerzijde is dat ze altijd wat op te merken hebben. Ze worden ervaren als collega’s die weerstand bieden waardoor soms aan hun kwaliteit voorbij wordt gegaan.

Voorbeeld 3

“Het is zover. Jullie gaan de praktijk verbouwen. De sterilisatieruimte wordt verbouwd en alle muren worden opnieuw geschilderd. De aannemer komt langs en legt uit hoe het er ongeveer uit gaat zien en wat de kosten ongeveer zullen zijn. Je wilt akkoord geven (het metaprogramma: globaal) terwijl je collega precies alle details wil weten. Hij wil een nauwkeurige tekening en een duidelijke offerte (het metaprogramma: specifiek).”

Globaal

Mensen met dit metaprogramma begrijpen de informatie van nature in grote brokken. Ze concentreren zich vooral op algemene richtlijnen en laten het graag aan anderen over zich druk te maken over details. Ze hebben langetermijnvisie en hebben goed overzicht. De valkuil is dat ze vaag kunnen zijn in hun communicatie waardoor moeilijk te begrijpen is wat ze precies bedoelen.

Specifiek

Mensen met dit metaprogramma zijn gericht op details, hebben een kleine en korte focus. Ze begrijpen de informatie in kleine brokken, ze zijn precies. De keerzijde is dat ze zich zo kunnen concentreren op details dat ze het doel van het traject uit het oog verliezen. Ze realiseren zich te weinig dat het nut van details pas gezien wordt in het licht van het grote geheel.

Je kunt wellicht al concluderen dat je juist door de verschillen een sterker team kan vormen. Echter is de kunst om de verschillen in je voordeel in te zetten in plaats van je aan elkaar te gaan ergeren.

Sara Setodeh

Reageren? info@sarasetodeh.nl

Lees ook Sara's vorige blogs:

Tandarts en persoonlijk leiderschap

Perfectionisme, een kwaliteit of een valkuil?

Hoe belangrijk is het stellen van grenzen?

Meer geluk en rust

Wiens probleem?
 

Total votes: 5

0 reacties op Sara's blog: Verschillen overbruggen