Wat is dat nou: zwelling van het tandvlees

14 maart 2019

Een 58-jarige patiënte geeft tijdens een regulier tandheelkundig controlebezoek aan sinds enkele maanden last te hebben van gezwollen tandvlees. Patiënte gebruikt sinds ruim een half jaar voor regulatie van de hoge bloeddruk nifedipine en hydrochloortiazide. Bij intra-oraal onderzoek constateert u gegeneraliseerde hyperplasie van de gingiva waarbij deze in de bovenkaak meer uitgesproken is dan in de onderkaak.

De hyperplastische gingiva beperkt zich tot de buccale en de labiale gingiva en voelt bij palpatie vast aan. Bij sonderen met een pocketsonde wordt gegeneraliseerd een beperkte bloeding gezien en worden op diverse plaatsen gering verdiepte pockets gemeten tot 5 mm. Vanwege de gezwollen gingiva lijkt het hier om pseudopockets te gaan.

Wat is het?

In de literatuur worden veel geneesmiddelen beschreven die geassocieerd worden met het optreden van gingivahyperplasie maar meestal wordt het veroorzaakt door het gebruik van het anti-epilepticum diphantoïne, de calciumantagonist nifedipine en het immunosuppressivum ciclosporine. Gingivahyperplasie komt bij 25% van de patiënten die nifedipine gebruiken voor. Het ligt dan ook voor de hand dat het bij de huidige patiënte gaat om nifedipine gerelateerde gingivahyperplasie. Ongeveer 1 tot 3 maanden na start van het geneesmiddel nifedipine begint de gingivahyperplasie ter plaatse van de gingivapapillen en breidt zich vervolgens langzaam uit. Meestal beperkt de hyperplasie zich tot de labiale en de buccale gingiva. De ernst van de gingivahyperplasie wordt vooral bepaald door de individuele gevoeligheid van de patiënt en het niveau van de mondhygiëne. Tandplaque lijkt een belangrijke etiologische rol te spelen bij het ontstaan en onderhouden van de gingivahyperplasie. Edentate delen van de kaken zijn daarom ook zelden aangedaan. In afwezigheid van ontsteking is de hyperplastische gingiva normaal van kleur en voelt vast aan. Het oppervlak kan vlak of soms enigszins gestippeld zijn. Bij de aanwezigheid van ontsteking is de aangedane gingiva donkerrood van kleur, oedemateus, makkelijk bloedend bij aanraken en soms is er ulceratie van het oppervlak. Het beeld kan lokaal dan doen denken aan dat van een pyogeen granuloom.

Wat doe ik?

Geadviseerd wordt het vermoedelijk oorzakelijke geneesmiddel, in de huidige casus de nifedipine, te staken en te vervangen door een alternatief geneesmiddel. Hiervoor dient u uiteraard te overleggen met de voorschrijvend arts. Daarnaast is het van belang de aanwezige plaque te elimineren d.m.v. professionele gebitsreiniging, mondhygiëne-instructie en frequente controlebezoeken. Het tijdelijk gebruik van chloorhexidine spoeldrank kan hierbij behulpzaam zijn. Mocht ondanks deze maatregelen de gingivahyperplasie persisteren dan kan chirurgische correctie van de hyperplastische gingiva worden overwogen.

Dr. Erik van der Meij Bespreekt in deze rubriek afwijkingen rond en in de mond. De nadruk ligt op het herkennen van de afwijking en het zo nodig behandelen ervan, of waar zinvol, verwijzing naar meestal de mka-chirurg.

Literatuur

  • Livada r, shiloah j. Calcium channel Blocker-induced gingival enlargement. J hum hypertens 2014; 28:10-14. ­
  • Aral ca, dilber e, aral k, sarica Y, sivrikoz on. Management of Cyclosporine and nifedipine-induced Gingival infl ammation. J clin diagn res 2015; 9:12-15.
Lees meer over: Wat is dat nou (NT)

0 reacties op Wat is dat nou: zwelling van het tandvlees