Auteursrecht en naburig recht

De KNMT ontvangt veel vragen van leden over auteursrecht en naburige rechten. Daarom meer informatie over wat deze rechten inhouden en hoe u er als praktijkhouder mee te maken kunt krijgen.

Auteursrecht: iemand die iets maakt heeft daar rechten op

Het auteursrecht beschermt het werk van auteurs zoals schrijvers, componisten, tekstdichters, filmmakers en beeldend kunstenaars. Auteursrecht duurt niet eeuwig. 70  jaar na het overlijden van de auteur vervalt het recht. Om precies te zijn: zeventig jaar na de eerste januari volgend op het jaar van overlijden. Daarom is veel klassieke muziek inmiddels vrij van auteursrecht.[1]

Naburige rechten: voor uitvoerenden en producenten

Behalve het auteursrecht zijn er ook zogenaamde 'naburige rechten'. Deze rechten geven bescherming aan de inspanningen en prestaties van uitvoerend kunstenaars, muziekproducenten, filmproducenten en omroeporganisaties. De bescherming lijkt op die van het auteursrecht, vandaar dat ze “naburig” genoemd worden. Voor het verkrijgen van naburige rechten zijn, net als bij het auteursrecht, geen formaliteiten vereist. De naburige rechten zijn internationaal vastgelegd in de Conventie van Rome uit 1961. Hoe in Nederland de rechten van uitvoerend kunstenaars, producenten van geluidsopnamen, omroeporganisaties en filmproducenten geregeld zijn staat in de Wet op de naburige rechten uit 1993.[2]

Vergoedingen en licentie

De inning en/of de verdeling van vergoedingen op grond van auteurs- en naburige rechten gebeurt door zogenaamde collectieve beheersorganisaties (CBO’s), zoals Buma/Stemra, Sena en Stichting Reprorecht.[3]

Buma/Stemra betaalt componisten en schrijvers voor afspelen muziek

Iedereen die muziek draait, speelt of vastlegt is een muziekgebruiker. Gebruikt u muziek in uw praktijk? Dan kan het zijn dat u toestemming nodig heeft van de tekstschrijvers en componisten van deze muziek en een vergoeding moet betalen. Hoe hoog die vergoeding is, hangt onder andere af van het type muziekgebruik en de situatie waarin u muziek gebruikt.

Buma/Stemra exploiteert de rechten van ruim 25.000 Nederlandse muziekauteurs en -uitgevers. Buma, het Bureau voor Muziek-Auteursrechten, is de vereniging die licenties verstrekt en vergoedingen incasseert voor ‘het openbaar maken van muziek’. Stemra, voluit Stichting tot Exploitatie van Mechanische Reproduktierechten voor Auteurs, is een stichting met de focus op het zogeheten mechanische recht, ofwel vastlegging en vermenigvuldiging van muziekwerken.[4]

Sena int vergoeding muzikanten en producenten

Wanneer muziek buiten de huiselijke kring wordt afgespeeld, wordt in feite muziek openbaar gemaakt. Voor die openbaarmaking incasseert Sena namens de muzikanten en producenten van die muziek een vergoeding in de vorm van een licentie. Uit de Wet op de naburige rechten volgt dat 'muzikanten en producenten recht hebben op een billijke vergoeding indien de door hen uitgebrachte commerciële fonogrammen ten gehore worden gebracht'. Of in begrijpelijke taal: de makers van muziek hebben recht op een redelijke vergoeding wanneer hun muziek in het openbaar gedraaid wordt. De kosten van een licentie verschilt per situatie.[5]

Stichting reprorecht voor kopieën

Bedrijven en instellingen maken kopieën uit kranten, tijdschriften en boeken. De makers van deze publicaties (bijvoorbeeld schrijvers, fotografen en uitgevers) hebben recht op een vergoeding. Stichting Reprorecht zorgt ervoor dat auteurs en uitgevers een reprorechtvergoeding krijgen als er uit hun werk gekopieerd wordt. Zij doen dit door reprorechtvergoedingen te incasseren en vervolgens te verdelen onder de schrijvers, vertalers, fotografen, illustratoren en uitgevers.[6]

Videma gaat over toestemming en licentie tonen televisie en video

In steeds meer bedrijven en instellingen worden tv-programma’s vertoond. Tv verrijkt de klantervaring, toont goed gastheerschap en biedt ontspanning, informatie en amusement. Als u tv-beelden vertoont in een zakelijke omgeving mag dit volgens de Auteurswet alleen indien u toestemming heeft van de programmamakers, zoals omroepen en producenten.
U regelt die toestemming met een licentie van Videma.[7]

Incasso van licenties via Mijnlicentie

De factuur die u ontvangt is afkomstig van Mijnlicentie. Sena en Buma hebben hun krachten gebundeld in serviceorganisatie Scan (Service Centrum Auteurs- en Naburige rechten), die onder de naam Mijnlicentie de administratieve afhandeling van muzieklicenties verzorgt. Hoeft u niet (langer) aan Sena te betalen, dan moet u nog wel voor de Buma-rechten aan Buma betalen. Lees daarom de factuur goed. Op de factuur ziet u zowel de vergoeding voor Sena als die van Buma vermeld. Betaalt u ook aan Videma en/of de Stichting Reprorecht, dan kunt u via www.mijnlicentie.nl alle licenties in één keer regelen.[8]

 

[1] https://www.bumastemra.nl/auteursuitgevers/rechtenbescherming/

[2] https://www.auteursrecht.nl/naburig-recht

[3] http://www.cvta.nl/faq/wat-is-een-collectieve-beheersorganisatie/

[4] https://www.bumastemra.nl/over-bumastemra/

[5] https://www.sena.nl/gebruikers

[6] https://www.reprorecht.nl/auteurs-en-uitgevers/een-vergoeding-voor-kopie...

[7] https://www.videma.nl/

[8] https://www.sena.nl/nieuws-gebruikers/waarom-betaal-ik-zowel-aan-buma-al...